Ta strona używa cookie. Dowiedz się więcej o celu używania i zmianie ustawień cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

EURUSD 1.1947 USDJPY 111.98 USDCAD 1.2338 EURCZK 26.036 USDCZK 21.786 EURPLN 4.2652 USDPLN 3.5698
EURUSD 1.1947 USDJPY 111.98 USDCAD 1.2338 EURCZK 26.036 USDCZK 21.786 EURPLN 4.2652 USDPLN 3.5698

Otwórz rachunek demo

Otwórz rachunek demo

Odbierz darmowego ebooka.

Sprawdź platformę!

Sprawdź platformę!

Odbierz darmowego ebooka.

Dla początkujących

Dla początkujących

Jak grać na Forex

Bonus do każdego depozytu

Bonus do każdego depozytu

Odbierz dodatkowe 10%

Czy OPEC wciąż jest w stanie znacząco wpływać na ceny ropy naftowej?

Czy OPEC wciąż jest w stanie znacząco wpływać na ceny ropy naftowej?

 

OPEC - Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową powstała w 1960 roku, od samego początku ma realizować ten sam cel – kontrolę wydobycia i światowych cen ropy naftowej, aby zapewnić państwom członkowskim stabilność i równowagę budżetową, a także stanowić przeciwwagę dla polityki Stanów Zjednoczonych. Przez kilka lat organizacja potrafiła skutecznie realizować założone cele, czego najlepszym przykładem są wydarzenia z połowy lat 70-ych, gdy drastyczny wzrost cen ropy naftowej trwale odmienił światową gospodarkę. Jaką siłę oddziaływania kartel zrzeszający ważnych eksporterów ma obecnie?

 

Rok 2016 jako próba sił

 

W 1973 roku świat arabski, reprezentowany przez kraje członkowskie OPEC doprowadził do drastycznego podniesienia cen ropy naftowej. Działanie było skierowane przeciw Stanom Zjednoczonym wspierającym Izrael w wojnie przeciwko Egiptowi i Syrii. Cena baryłki przekroczyła niespotykany wówczas poziom 20 USD. Po zakończeniu wojny i embarga wprowadzonego przez głównych producentów ropy naftowej ceny już nigdy nie spadły. Gospodarka Zachodu chwilowo się załamała, a w konsekwencji na zawsze odmieniła. Kraje eksportujące ropę naftową zaczęły się bogacić i modernizować, na czym skorzystało wielu zachodnich inwestorów, jednak z pewnością transferowane do europejskich i amerykańskich firm petrodolary nie zrekompensowały w pełni skutków ówczesnego kryzysu ekonomicznego. Ten zresztą najbardziej odczuły Państwa rozwijające się, nie wspominając o Polsce, którą działania ówczesnych władz oparte o zachodnie kredyty, na lata wprowadziły w spiralę zadłużenia.

W roku 2016 na skutek ostatnich zmian na rynku ropy naftowej Państwa OPEC z pewnością pragnęłyby posiadać podobną siłę sprawczą, jak ponad 40 lat temu. Dziś taki scenariusz nawet na mniejsza skalę wydaje się raczej niemożliwy.

Po tym, jak przez kilka lat ceny ropy naftowej na światowych rynkach kształtowały się na korzystnym dla państw-eksporterów poziomie grubo ponad 100 dolarów amerykańskich za baryłkę, czego jedną z głównych przyczyn stanowiły wydarzenia w Iraku. Na przełomie 2014 i 2015 roku trend ten uległ zmianie, cena ropy naftowej zaczęła gwałtownie spadać. W styczniu 2016 po raz pierwszy od ponad 12 lat spadła ona poniżej poziomu 30 dolarów. Dla zrzeszonych w OPEC Państw, w których dochody z wydobycia surowca stanowią zdecydowane najważniejszą część budżetu, taka sytuacja jest naturalnie nie do przyjęcia. Chociaż w obrębie organizacji toczono dyskusje na temat wspólnego stanowiska trudno uznać je za skuteczne, mimo wstępnych deklaracji o przyjęciu wspólnej polityki. Pod koniec października 2016 roku ceny ropy naftowej wróciły do poziomu około 50 dolarów za baryłkę, jednak nie miały na to wpływu jakiekolwiek uwarunkowania geopolityczne.  

 

 ropa opec

 

OPEC – jedna organizacja odmienne interesy

 

Przez lata klasycznie przyjmowało się, że na ceny ropy naftowej wpływ mają przede wszystkim  3 czynniki:

 

  • Zapotrzebowanie na paliwo – szczególnie w krajach dynamicznie się rozwijających z Chinami na czele, w których to zapotrzebowanie stale rosło.
  • Wydarzenia polityczne – gdzie klasycznym przykładem z poprzedniej dekady jest wspomniana wojna w Iraku.
  • Decyzje podejmowane przez OPEC – tutaj wyraźnych przykładów należałoby szukać najwcześniej w latach 80-ych XX wieku.
     

Czy obecnie ten trzeci czynnik należy traktować za równie ważny? Znaczenie organizacji OPEC na przestrzeni dekad zdecydowanie maleje. Organizacja działająca na dotychczasowych zasadach wydaje się być wręcz tworem anachronicznym.

Po pierwsze, wyraźnie coraz bardziej dominującą rolę odgrywa w niej Arabia Saudyjska – kraj o największym wydobyciu i rezerwach ropy naftowej wśród wszystkich państw członkowskich. Z drugiej strony Arabia Saudyjska może sobie pozwolić na prowadzenie niezależnej polityki w kwestii cen ropy naftowej i tak też jest obecnie postrzegana na światowych rynkach.

Po drugie, OPEC zrzesza obecnie kraje o rozbieżnych celach politycznych i sytuacji gospodarczej. Narzędziem, które pozwoliłoby na skuteczne podnoszenie cen ropy naftowej na światowych rynkach jest zmniejszenie podaży surowca. Państwa OPEC mogłyby tego dokonać poprzez zamrożenie lub cięcie swojej produkcji, jednak dojście do kompromisu w tej kwestii jest bardzo trudne. Kraje członkowskie, takie jak Nigeria i Libia są targane wewnętrznymi problemami nie dostrzegają korzyści w tego typu umowach, podkreślając jednocześnie, że ich poziom produkcji ropy i tak był w ostatnim okresie niższy od zamierzonego. Podobne stanowisko prezentuje zresztą Iran, który chciałby aktualnie powrócić do poziomu wydobycia sprzed wprowadzenia embarga przez Stany Zjednoczone i kraje europejskie.

Kolejne spotkania przywódców w ramach OPEC nie zdają się na wiele, a składane deklaracje nie przekładają się na konkretne decyzje. Zresztą już od kilku lat państwa członkowskie nie zawsze wywiązywały się z uzgodnionych limitów produkcyjnych.

 

Siła odziaływania OPEC na ceny ropy w perspektywie kilkuletniej

 

Rola OPEC zwłaszcza w ostatnich latach zmieniła się. Organizacja nie służy dzisiaj kształtowaniu cen ropy naftowej na światowych rynkach, lecz raczej próbom reakcji na aktualną sytuację, która poprawiłaby sytuację gospodarczą państw członkowskich.

Tymczasem zarówno próby dojścia do kompromisu w ramach organizacji, jak również poszukiwania potencjalnych sojuszników, takich jak Rosja zaproszona we wrześniu na Międzynarodowe Forum Energetyczne, zdają się nie przynosić oczekiwanych rezultatów.

Sytuacji nie poprawia spadający udział organizacji w światowym wydobyciu ropy naftowej, do czego przyczynia się rosnąca eksploatacja ropy łupkowej, szczególnie w Stanach Zjednoczonych.

Ze względu na wszystkie powyższe czynniki wydaje się zatem, że w obecnej formule rola OPEC w kształtowaniu cen ropy naftowej na globalnym rynku będzie coraz mniej znacząca. 

Pola oznaczone gwiazdką są wymagane.

zamknij